Tijd om de Vijana wa Neema groep los te laten

Opvang en rehabilitatie van straatjeugd, daar is pater Grol in de vroege jaren 70 al mee begonnen. Daaruit kwamen de andere programma’s voort: basisonderwijs, beroepsopleidingen, begeleiding van gezinnen om maar enkele programma’s te noemen die nog steeds tot de kern van Undugu’s activiteiten horen. De rehabilitatie van straatjeugd is door de jaren heen echter veranderd, of liever gezegd er zijn tegenwoordig verschillende modellen mogelijk. Een voorbeeld van zo’n nieuwe aanpak is de groep Vijana wa Neema (youth of grace) met wie Undugu sinds 2007 heeft samen gewerkt.  De groep telde toen 16 jongeren die op straat leefden en werkten. De meeste van hen waren van huis weggelopen wegens verwaarlozing of doordat ze het huishoudelijk geweld thuis niet meer konden aanzien.

Op straat verzamelden ze plastic afval. Van de opbrengst kochten ze drugs zoals bhang (wiet), benzine en lijm om te snuiven. Door tussenkomst van Undugu doorliepen ze een rehabilitatie programma. Ze zijn toen gestopt met het gebruiken van drugs en kwamen zelf met allerlei plannen om aan een eerlijk inkomen te komen.

Ze begonnen afval te verzamelen binnen de buurt waar ze verblijven, zes keer per week maar liefst. Anderen zagen daar ook wel wat in en sloten zich bij hen aan. Al snel telde de groep 34 leden. Binnen een maand verdienden ze Kshs 82,000 (ca euro 730,00) met het inzamelen van afval. Ze verdeelden de opbrengst onderling en zetten ook een bedrag op zij.  Na verloop van tijd hoefden ze niet meer op straat te leven want ze verdienden nu genoeg om een eigen woonruimte te huren.

Aanvankelijk minder succesvol was hun autowasserij. Voor het wassen gebruikten ze water uit stilstaande poelen en plassen. Maar ja dat water was altijd vuil  en de klanten waren daardoor niet erg tevreden over het geleverde werk.  Daar kwam een eind aan toen Undugu in 2012 een grote watertank voor ze kocht waarmee ze beter werk konden leveren. De inkomsten en ook de spaargelden gingen omhoog.  De leden van de groep werden steeds zelfbewuster en ze kwamen met alweer nieuwe ideeën zoals de productie van kralen sieraden die ze zowel op de lokale markt konden verkopen als in het buitenland. Dat spekte hun spaarpot flink.

Bij de aanleg in 2016 van een nieuwe weg voor een uitbreidingsplan vernietigde de overheid hun ‘basis’ . De groep vroeg toen bij een gerenommeerd financieel instituut een lening aan van Kshs. 1 miljoen. Daarmee kochten ze een container die acht ruimten telde. Eén kamer is omgebouwd tot wasruimte/badkamer, een andere ruimte is tegenwoordig hun kantoor en de overige zes worden verhuurd. Dat levert per maand Kshs 80.000 (ca euro 700,00) op aan huur. De afvalinzameling brengt tegenwoordig 120.000,00 per maand op, al met al dus een flinke stijging in inkomsten waardoor ze de lening binnen de gestelde termijn konden aflossen.

Dankzij Undugu is het gelukt om deze jongeren te doen inzien dat je met gezond verstand en initiatief een eind kunt komen.  Ze hebben bewezen dat ze op eigen benen kunnen staan en nemen hun verantwoordelijkheid, voor zich zelf maar ook voor de maatschappij waarin ze leven.

Daarmee is de tijd gekomen om de Vijana wa Neema groep los te laten. Undugu heeft ze in contact gebracht met andere (maatschappelijke) hulpverleners die ze verder kunnen helpen, zoals met financiële adviseurs die er op toezien dat ze op tijd hun lening terug betalen en die ze ook leren hoe ze hun spaargeld het beste kunnen beheren.  Ook zijn ze in contact gebracht met het County Development Fund (CDF) dat tot nu toe zeven jongeren opgeleid heeft tot chauffeur.

Zo is een traject waarop negen jaar geleden de eerste wankele stapjes werden gezet, tot een eind gekomen.  Ondanks alle ups en downs was het voor Undugu  heel bijzonder en zeer de moeite waard om samen te werken met de Vijana wa Neema groep.

Betsy Dokter, januari 2017.